A vitamini nedir?

A vitamini, insan sağlığı için son derece önemli olan yağda çözünen bileşikler grubunun diğer adıdır. A vitamini yağda çözündüğü için, daha sonra kullanılmak üzere vücut dokularında depolanır. Vücudunuzdaki A vitamininin çoğu, karaciğerinizde retinil esterleri şeklinde saklanır. Bu esterler daha sonra all-trans-retinol'e parçalanır ve bu da retinol bağlayıcı proteine (RBP) bağlanır. Ardından kan dolaşımınıza girer ve vücudunuz tarafından kullanılabilir. Sağlıklı görmeyi korumak, bağışıklık sisteminizin ve organlarınızın normal işlevini sağlamak ve anne karnındaki bebeklerin doğru büyüme ve gelişmesine yardımcı olmak da dahil olmak üzere vücudunuzdaki birçok süreç için gereklidirler.

A vitamini bileşikleri hem hayvansal hem de bitkisel gıdalarda bulunur ve iki farklı formda gelir: önceden oluşturulmuş A vitamini ve provitamin A. Önceden oluşturulmuş A vitamini, vücudunuzun olduğu gibi kullanabileceği vitaminin aktif formu olarak bilinir. Et, tavuk, balık ve süt ürünleri de dahil olmak üzere hayvansal ürünlerde bulunur ve retinol, retinal ve retinoik asit bileşiklerini içerir. Provitamin A karotenoidleri (alfa-karoten, beta-karoten ve beta-kriptoksantin), bitkilerde bulunan vitaminin inaktif formudur. Bu bileşikler vücudunuzda aktif forma dönüştürülür. Örneğin, beta-karoten ince bağırsakta retinole dönüştürülür.

A vitamininin faydaları nelerdir?

1. Göz sağlığınızı korur, gece körlüğünü ve yaşa bağlı görme kaybını önler!

A vitamini, görme yetinizi korumak için gereklidir. Bu vitamin, gözünüze çarpan ışığı beyninize gönderilebilecek elektriksel bir sinyale dönüştürmek için gereklidir. Aslında, A vitamini eksikliğinin ilk belirtilerinden biri, niktalopi olarak bilinen gece körlüğüdür. Gece körlüğü, A vitamini eksikliği olan kişilerde görülür, çünkü vitamin, rodopsin pigmentinin önemli bir bileşenidir. Rodopsin, gözünüzün retinasında bulunur ve ışığa karşı son derece hassastır. Bu duruma sahip kişiler gündüz normal şekilde görebilirler, ancak gözleri düşük ışık seviyelerini algılamakta zorlandığı için karanlıkta görme yetileri azalır. Gece körlüğünü önlemenin yanı sıra, yeterli miktarda beta-karoten tüketmek, bazı kişilerin yaşlandıkça yaşadığı görme kaybını yavaşlatmaya yardımcı olabilir. Yaşa bağlı makula dejenerasyonu (AMD), gelişmiş dünyada körlüğün önde gelen nedenidir. Kesin nedeni bilinmemekle birlikte, oksidatif strese bağlı olarak retinada meydana gelen hücresel hasarın sonucu olduğu düşünülmektedir.

2. Çeşitli Kanser Türlerine Yakalanma Riskinizi Azaltabilir

Kanser, anormal hücrelerin kontrolsüz bir şekilde büyümeye veya bölünmeye başlamasıyla ortaya çıkar. A vitamini hücrelerinizin büyümesinde ve gelişmesinde önemli bir rol oynadığından, kanser riski üzerindeki etkisi ve kanser önlemedeki rolü bilim insanlarının ilgisini çekmektedir. Gözlemsel çalışmalarda, beta-karoten formunda daha yüksek miktarda A vitamini tüketiminin, Hodgkin lenfoması, rahim ağzı, akciğer ve mesane kanseri de dahil olmak üzere bazı kanser türlerinin riskinde azalmayla bağlantılı olduğu bulunmuştur.

Bununla birlikte, bitkisel gıdalardan alınan yüksek miktarda A vitamininin kanser riskinin azalmasıyla ilişkilendirildiği görülse de, aktif A vitamini formları içeren hayvansal gıdalar aynı şekilde ilişkilendirilmemektedir (14Trusted Source, 15Trusted Source).

Benzer şekilde, A vitamini takviyelerinin de aynı faydalı etkileri göstermediği görülmüştür (16Trusted Source).

Hatta bazı çalışmalarda, beta-karoten takviyesi alan sigara içenlerde akciğer kanseri riskinin arttığı gözlemlenmiştir (17Trusted Source, 18Trusted Source, 19Trusted Source).

Şu an itibariyle, vücudunuzdaki A vitamini seviyeleri ile kanser riski arasındaki ilişki henüz tam olarak anlaşılamamıştır.

Yine de, mevcut kanıtlar, özellikle bitkilerden alınan yeterli miktarda A vitamininin sağlıklı hücre bölünmesi için önemli olduğunu ve bazı kanser türlerine yakalanma riskini azaltabileceğini göstermektedir.